Chmura, własny serwer czy model mieszany? Uczciwe porównanie dla instytucji
Wybór między chmurą a własnym serwerem rzadko jest czarno-biały. Każda droga ma swoje koszty i swoje ryzyka. Poniżej porównujemy trzy warianty, które najczęściej rozważają urzędy, szkoły, domy kultury i małe biura.
Trzy drogi w jednej tabeli
| Wszystko w chmurze | Własny serwer w budynku | Model mieszany | |
|---|---|---|---|
| Start | szybki, bez zakupu sprzętu | zakup sprzętu i wdrożenie | wdrożenie części sprzętu |
| Koszt co roku | abonament za każdą osobę | opieka i prąd | mniejszy abonament i opieka |
| Gdy nie ma internetu | praca staje | pliki i lokalne narzędzia działają | najważniejsze rzeczy działają |
| Gdy dostawca ma awarię | czekacie na naprawę | nie dotyczy | poczta czeka, reszta działa |
| Kontrola nad danymi | u dostawcy, na jego zasadach | pełna, w budynku | wrażliwe dane w budynku |
| Obowiązki | po stronie dostawcy | aktualizacje, kopie, zasilanie | podzielone |
| Najmocniejsze modele sztucznej inteligencji | dostępne | słabsze modele lokalne | oba, zależnie od danych |
Kiedy chmura ma sens
Chmura sprawdza się tam, gdzie liczy się dostęp z wielu miejsc i szybki start: poczta, wspólny kalendarz, dokumenty bez danych wrażliwych. Duzi dostawcy deklarują wysokie standardy bezpieczeństwa, a Google zapewnia, że nie trenuje swoich modeli na danych klientów pakietu Workspace1.
Trzeba jednak sprawdzić szczegóły. Gwarancję, że dane będą przechowywane w Unii Europejskiej, Google daje w wyższych planach albo w płatnym dodatku, a nie w podstawowych pakietach2. Dla danych osobowych potrzebna jest też umowa powierzenia, którą warto przejrzeć z inspektorem ochrony danych.
Kiedy własny serwer ma sens
Własny sprzęt wygrywa przy danych wrażliwych, stałym obciążeniu i tam, gdzie przerwa w działaniu internetu nie może zatrzymać pracy. Daje pełną kontrolę nad tym, gdzie leżą dane i kto ma do nich dostęp, a po kilku latach często wychodzi taniej niż abonament za każdego pracownika.
Ma też obowiązki, o których trzeba mówić uczciwie: aktualizacje, kopie zapasowe przechowywane także poza budynkiem, zasilanie awaryjne i ktoś, kto tego wszystkiego pilnuje. Bez stałej opieki własny serwer szybko staje się ryzykiem, a nie zabezpieczeniem.
Model mieszany w praktyce
Dla większości instytucji najrozsądniejszy jest podział:
- w chmurze: poczta we własnej domenie, wspólny kalendarz i dokumenty codziennej pracy bez danych wrażliwych,
- w budynku: serwer plików z kopiami, dokumenty z danymi osobowymi i lokalna sztuczna inteligencja do pism, protokołów i danych dzieci,
- zapasowe łącze internetowe, żeby awaria jednego operatora nie odcinała chmury.
Przy awarii dostawcy instytucja nadal ma pliki i narzędzia w budynku. Przy awarii sprzętu w budynku ma pocztę i kalendarz w chmurze. Od 2027 roku łatwiej będzie też zmienić dostawcę chmury, bo unijny Data Act zakazuje opłat za przejście do innej firmy3.
Pytania przed decyzją
- Jakie dane przetwarzamy i które z nich nie powinny opuszczać budynku?
- Ile godzin bez poczty i plików jesteśmy w stanie przetrwać?
- Ile zapłacimy łącznie przez pięć lat w każdym wariancie?
- Kto u nas będzie odpowiadał za aktualizacje i kopie?
Jeśli chcesz zobaczyć, jak takie awarie wyglądają w praktyce, przeczytaj Gdy padnie chmura.