LOKALIT

Z chmury i z powrotem. Dlaczego wszyscy szli do chmury, a teraz część wraca

· 4 min czytania · LOKALIT

Przez dziesięć lat odpowiedź na pytanie, gdzie trzymać pocztę, pliki i programy, brzmiała prawie zawsze tak samo: w chmurze. Dziś ta odpowiedź się komplikuje. Firmy liczą rachunki, rządy pytają, kto ma dostęp do danych, a awarie dużych dostawców pokazują, ile kosztuje zależność od jednego miejsca.

Dlaczego wszyscy poszli do chmury

Najważniejszy powód był finansowy. Zamiast kupować serwer raz na kilka lat i wydawać dużą kwotę z budżetu inwestycyjnego, można było płacić niewielki abonament z bieżących wydatków. Po kryzysie 2008 roku ten argument przekonywał dyrektorów finansowych bardziej niż jakakolwiek technologia1.

Drugi powód to elastyczność. W chmurze płaci się za tyle, ile się używa, i można dokupić licencje albo moc obliczeniową w kilka minut, bez kupowania sprzętu na zapas2. Trzeci to szybkość: nowe narzędzia uruchamiało się w kilka dni, a nie w kilka miesięcy.

Pandemia przyspieszyła wszystko. Gdy pracownicy z dnia na dzień zostali w domach, dostęp do poczty i dokumentów z dowolnego miejsca stał się warunkiem dalszej pracy.

Co się zmieniło

Po dekadzie doświadczeń część organizacji policzyła koszty jeszcze raz. W ankiecie banku Barclays przeprowadzonej wśród dyrektorów IT pod koniec 2024 roku ok. 83% badanych zapowiadało przeniesienie części systemów z chmury publicznej z powrotem do siebie albo do chmury prywatnej. W niektórych omówieniach tej ankiety pojawia się też liczba 86%3. Firma badawcza IDC podaje, że w ciągu roku organizacje przeniosły z chmury publicznej ok. 18% aplikacji4.

Ważne zastrzeżenie: prawie nikt nie wychodzi z chmury całkowicie. Wracają wybrane elementy, zwykle najdroższe w utrzymaniu albo najbardziej wrażliwe, a reszta zostaje w modelu mieszanym.

Przykład, o którym mówi cała branża

Firma 37signals, twórca narzędzi Basecamp i HEY, w 2023 roku przeniosła swoje aplikacje z chmury Amazona na własne serwery i nie zatrudniła do tego nowych osób. Szacuje, że w ciągu pięciu lat zaoszczędzi ok. 10 mln dolarów, a jej koszty infrastruktury spadły o połowę do dwóch trzecich5.

W 2025 roku firma zrezygnowała także z przechowywania plików w chmurze, za które płaciła blisko 1,5 mln dolarów rocznie. Kupiła własne macierze dyskowe za ok. 1,5 mln dolarów, a ich utrzymanie ma kosztować poniżej 200 tys. dolarów rocznie6.

Roczny koszt przechowywania plików w firmie 37signals
Pliki w chmurze Amazona: ok. 1,5 mln USDPliki w chmurze Amazonaok. 1,5 mln USDWłasne macierze: utrzymanie: poniżej 0,2 mln USDWłasne macierze: utrzymanieponiżej 0,2 mln USD

Zakup własnych macierzy to jednorazowo ok. 1,5 mln USD.

Źródło: The Register, 9.05.2025

Dane w tabeli
PozycjaKoszt rocznie
Pliki w chmurze Amazonaok. 1,5 mln USD
Własne macierze: utrzymanieponiżej 0,2 mln USD

To przykład dużej firmy technologicznej z własnym zespołem, więc mała instytucja nie powtórzy tych liczb jeden do jednego. Mechanizm jest jednak ten sam: przy stałym, przewidywalnym obciążeniu własny sprzęt po kilku latach bywa wyraźnie tańszy niż abonament.

Kto ma klucz do danych

Drugi powód zmiany nie dotyczy pieniędzy. Amerykańska ustawa CLOUD Act pozwala służbom USA żądać danych od amerykańskich firm także wtedy, gdy dane leżą w europejskich centrach danych. W czerwcu 2025 roku przedstawiciel Microsoft France przyznał przed francuskim Senatem, że firma nie może zagwarantować, że dane europejskich klientów nigdy nie trafią do władz USA7.

Jednocześnie europejski rynek chmury należy w większości do trzech amerykańskich dostawców. Według Synergy Research Group mają oni ok. 70% rynku, a dostawcy europejscy ok. 15%8.

Udział w europejskim rynku chmury
Trzej najwięksi dostawcy z USA: ok. 70%Trzej najwięksi dostawcy z USAok. 70%Dostawcy europejscy: ok. 15%Dostawcy europejscyok. 15%Pozostali: ok. 15%Pozostaliok. 15%

„Pozostali” to reszta do 100%, wyliczona przez nas.

Źródło: Synergy Research Group, 2025

Dane w tabeli
DostawcyUdział
Trzej najwięksi dostawcy z USAok. 70%
Dostawcy europejscyok. 15%
Pozostaliok. 15%

Część europejskiej administracji już reaguje. Niemiecki land Szlezwik-Holsztyn przenosi urzędy z produktów Microsoftu na otwarte oprogramowanie: ok. 40 tys. skrzynek pocztowych przeszło z Exchange i Outlooka na Open-Xchange i Thunderbirda9. W Polsce po listopadowej awarii Microsoft 365 wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski mówił o ryzyku cyfrowej zależności od globalnych firm, a resort zapowiada konkurs na pilotażowe wdrożenia otwartego oprogramowania w samorządach10.

Co z tego wynika dla urzędu, szkoły czy domu kultury

Nie chodzi o to, żeby wyłączyć chmurę. Chodzi o świadomy podział: co może być u dostawcy, a co powinno zostać w budynku. Warto zadać sobie trzy pytania:

  1. Które dane są naprawdę wrażliwe? Dane mieszkańców, dzieci, kadrowe i medyczne to pierwsi kandydaci do trzymania u siebie.
  2. Co się stanie, gdy dostawca albo internet nie będzie działać przez cały dzień? Jeśli odpowiedź brzmi „nic nie zrobimy”, potrzebny jest plan awaryjny.
  3. Ile płacimy co roku i za co? Abonament za każdego pracownika liczony przez pięć lat często przekracza koszt własnego serwera z opieką.

O konkretnych wariantach piszemy w tekście Chmura, własny serwer czy model mieszany?, a o nowych zasadach zmiany dostawcy w artykule Od 2027 roku łatwiej wyjść z chmury.

Źródła

  1. Stepping Stones to Cloud, Nutanix
  2. The history of cloud adoption, G2
  3. The Great Repatriation: Why Enterprises Are Moving Workloads Back On-Premises, Puppet (omówienie ankiety Barclays CIO Survey)
  4. IDC Survey Spotlight: What Are the Drivers and Impact of Workload Repatriation?, IDC, marzec 2026
  5. Cloud exit, 37signals
  6. 37signals is completing its on-prem move, deleting its AWS account to save millions, The Register, 9.05.2025
  7. Microsoft admits it 'cannot guarantee' data sovereignty, The Register, 25.07.2025
  8. European Cloud Providers' Local Market Share Now Holds Steady at 15%, Synergy Research Group
  9. A small German state's quiet revolt against Microsoft, The Irish Times, 14.02.2026
  10. Poland says Microsoft outage shows risk of reliance on global tech firms, PAP

Przeczytaj też