LOKALIT

Darmowe zamienniki Office i Adobe w urzędzie. Co działa, a czego unikać

· 4 min czytania · LOKALIT

Licencje na pakiet biurowy i programy graficzne to stały koszt, który co roku rośnie razem z liczbą stanowisk. Coraz więcej administracji w Europie sprawdza, czy część tych programów da się zastąpić otwartym oprogramowaniem, które jest darmowe i nie zależy od jednego dostawcy.

Europa już to robi

Najlepiej opisany przykład to niemiecki land Szlezwik-Holsztyn. Według ministerstwa odpowiedzialnego za cyfryzację przejście na otwarte oprogramowanie dało ok. 15 mln euro oszczędności na licencjach, a ok. 9 mln euro land przeznaczył z powrotem na rozwój otwartych narzędzi i samą zmianę1. Poza administracją podatkową na LibreOffice przeszło już prawie 80% stanowisk, a pocztę przeniesiono na otwarte rozwiązania dla ponad 44 tys. skrzynek2.

Szlezwik-Holsztyn: licencje a koszt zmiany
Oszczędności na licencjach: ok. 15 mln EUROszczędności na licencjachok. 15 mln EURWydane na wdrożenie i rozwój: ok. 9 mln EURWydane na wdrożenie i rozwójok. 9 mln EUR

Dane podane przez ministerstwo landu, w omówieniu heise online.

Źródło: heise online

Dane w tabeli
PozycjaKwota
Oszczędności na licencjachok. 15 mln EUR
Wydane na wdrożenie i rozwójok. 9 mln EUR

W Danii ministerstwo cyfryzacji zapowiedziało przejście z Microsoft Office i Microsoft 365 na LibreOffice. Minister Caroline Stage Olsen jako powody wskazała zależność od jednego dostawcy i koszty3. W Polsce Ministerstwo Cyfryzacji przygotowuje konkurs na pilotażowe wdrożenia otwartego oprogramowania w samorządach, obejmujący m.in. edytory tekstu i arkusze kalkulacyjne4.

Legalne zamienniki

Program płatnyOtwarty lub darmowy zamiennikUwagi
Word, Excel, PowerPointLibreOffice (Writer, Calc, Impress)otwiera i zapisuje pliki .docx, .xlsx i .pptx
Office w przeglądarce, wspólna edycjaCollabora Online albo ONLYOFFICE z Nextcloudmoże działać na serwerze w urzędzie
OneDrive, SharePoint, część TeamsNextcloudpliki, kalendarz, kontakty, czat na własnym serwerze
OutlookThunderbirdpoczta, kalendarz, kontakty
PhotoshopGIMP, Kritagrafika rastrowa i zdjęcia
IllustratorInkscapegrafika wektorowa, logotypy, plakaty
InDesignScribusskładanie ulotek, gazetek, biuletynów
PremiereKdenlive, Shotcutmontaż wideo

Wszystkie te programy pobiera się z oficjalnych stron projektów, a ich licencje pozwalają na użycie w instytucji publicznej bez opłat.

Na co uważać przy zmianie

Czego nie robić: „darmowe” kopie płatnych programów

W internecie krążą złamane albo podrobione wersje Office i programów Adobe, często reklamowane jako „darmowe”. Do urzędu nie wolno ich instalować. Po pierwsze, łamią licencję, a w razie kontroli odpowiada instytucja. Po drugie, to jedna z najprostszych dróg do zainfekowania komputera. W badaniu IDC i Narodowego Uniwersytetu Singapuru ponad 60% z 203 komputerów sprzedanych z pirackim oprogramowaniem było zainfekowanych złośliwym kodem5, a firma Barracuda w 2026 roku ostrzegała, że złamane programy na komputerach służbowych prowadzą do kradzieży haseł i ataków ransomware6.

Legalne, otwarte oprogramowanie daje te same oszczędności bez tego ryzyka.

Pomagamy to wdrożyć

Zmianę pakietu biurowego przeprowadzamy razem z urzędem, krok po kroku i bez przerw w pracy:

  1. Spis programów i licencji. Sprawdzamy, za co urząd płaci co roku i które programy są naprawdę potrzebne.
  2. Pilotaż w jednym dziale. Instalujemy LibreOffice i sprawdzamy na nim Wasze najważniejsze dokumenty, szablony i arkusze.
  3. Przeniesienie szablonów i dokumentów. Poprawiamy pisma, druki i arkusze tak, żeby wyglądały i działały jak wcześniej.
  4. Wspólna praca na własnym serwerze. Jeśli potrzebujecie edycji w przeglądarce i wspólnych plików, stawiamy Nextcloud z Collabora Online albo ONLYOFFICE w budynku urzędu.
  5. Szkolenie pracowników. Krótkie, praktyczne, na Waszych dokumentach.
  6. Opieka po zmianie. Aktualizacje, pomoc przy problemach i jeden telefon, gdy coś nie działa.

Na koniec urząd dostaje spis tego, co zostało zmienione, i wyliczenie, ile oszczędza na licencjach co roku.

Więcej o tym, dlaczego instytucje chcą mniej zależeć od globalnych dostawców, piszemy w tekście Z chmury i z powrotem.

Źródła

  1. Goodbye, Microsoft: Schleswig-Holstein relies on Open Source and saves millions, heise online
  2. Schleswig-Holstein's open source strategy, Open Source Observatory, Komisja Europejska
  3. LibreOffice replacing Microsoft 365 in Denmark's Ministry of Digitalisation, Yahoo Tech
  4. Rozpoczynamy konsultacje założeń konkursu na wdrożenie open source, Ministerstwo Cyfryzacji
  5. New report illustrates lucrative market for malware-riddled, pirated software, Dark Reading
  6. Threat Spotlight: The business risks of pirate software, Barracuda, 4.03.2026

Przeczytaj też